ANARŞİKLERE KARIŞMA…!

Üç kıtada düğmeye basılmış gibi büyük protesto hareketleri çok sert şekilde yaşanmaya başlayınca gelişen piyasalara kısa süreli para akışına dair beklentime sert bir tokat çakıldı. En batıda Venezuela, ortada Ukrayna, en doğuda Tayland fena karıştı. Bu dalga zaten ürkek olan parayı iyice korkuttu.
Dün ABD’de şu data geldi, hatta feysbuk, watsapı (bu arada doğrusunun facebook ve whatsapp şeklinde yazıldığını biliyorum) satın aldı diye dün borsalar yükseldi gerekçesine takılmak isteyen ve bugün ne olura takılmak isteyen buyursun takılsın. Ben genel pencereyi göstermek istiyorum. Beğenmeyen bu cümleden sonrasını okumayabilir. Zira buradan sonrası gündemle ilişkili küresel yapı hakkında bilgi vermeyi amaçlayan çok genel bir resim sunacaktır. Bugün ne olacak noktasına takılanları aşağıdaki grafiklerin olduğu birkaç cümlelik kısma davet ediyorum. Uzun yazım, meraklısına…
İkinci dünya savaşının çıkışında ana sebep ülkelerin paralarına güvenin kaybolması nedeniyle dünya ticaretinin durma noktasına gelmesidir. Bir şeyi para ile alamazsanız, malınızı rehin verirsiniz (borçlanma) ya da diğerinin varlığını, gücünüz varsa, zorla almaya yeltenirsiniz (savaş). Dünya da bu noktaya tekrar dönmemek için 1944’te parasal düzenleme yaptı (bretton woods, IMF ve Dünya Bankası’nın kurulması), ticaretin yeniden içine kapanmasını önleyip kabak çiçeği gibi açılmasını amaçlamak için de 1947’de Cenevre’de 23 ülke tarafından GATT (General Agreement on Tariffs and Trade) anlaşması imzalandı. Türkçesi “gümrük tarifeleri ve ticaret genel anlaşması” olan bu yapı 1995 başında adını Dünya Ticaret Örgütü (WTO) olarak değiştirdi ve üye sayısı 125 oldu.
GATT’nin görünen kısmındaki amacı ithalat vergilerini azaltmak, uluslararası ticaretin önündeki tüm engelleri kaldırmak ve ticarette ayrımcı uygulamalara son vermek olarak belirtiliyor. Ancak ardında kapalı ekonomileri küresel ekonomiye entegre etmek ve dünyanın sosyoekonomik durumunun gelişmiş ülkeler açısından yarattığı riski önlemek yatar. Zira dünyanın kabaca %20’lik nüfusu toplam kaynakların ve varlığın %80’ine sahiptir. %80 nüfus ise pastanın %20’sini paylaşmak için çabalamaya zorlanmıştır. Bu durum ileride zengin azınlık için tehdittir. Öyleyse n’apılmalı? Fakirlere belirli iş kolları ve hedefler verilerek onları açlıkla tokluk arasında tutup “aman anarşiklere karışma evladım” öğütleri ile durumundan mutlu olma çağrısı yapılmalıdır. Bu çağrı göstere göstere yapılıyor. Gizli falan değil.
Demek istediğim noktaya tekrar dönersem; birileri gelişen ülkelere hedef göstererek “şu işleri yapın, dünyanın buna ihtiyacı var” diye yön gösteren gücün amacı dünya ekonomisini liberalize etmek ve ana bir güce muhtaç kılmak. Bunu 19. Yüzyılda yapanlar adını aslanlar gibi “sömürgecilik” koymuşlardı. Ancak sömürülmek istemeyenler ayaklanınca şimdi adı liberalleşme, özgürleşme, daha müreffeh olmak adıyla paketlenip gelişmekte olan ülkelere sunuluyor. Bunu yaparken de “aman bu halklar kaybedecek bir şeyi olmayan duruma düşerek biz zenginlerin malına göz dikmesin” korkusu ön planda olduğundan; açlık-tokluk arasında düzene uymaları sağlanacak ekonomik yapılanmalar örgütlenmiştir. Ancak 2008 Lehman krizi ile başlayan süreç ve son dönemde gelişmekte olan ülkelerde başlayan sert protestoların bir türlü dinmemesi ve halk tarafından destek görmesi tedirgin edici. Zira bu halk hareketleri şimdilik politik bazı istekleri yerine getirebilmek için bazı güçlerce kullanılıyor ama olaylar büyürse o güçler bile sele kapılır gidebilir. İşte piyasalardaki tedirginliğin sebebi bu. Ukrayna, Venezuela ve Tayland’da olan olayların, FED raporuna kırılgan ekonomiye sahip olduğu gerekçesi ile giren ve geçen sene “Gezi Parkı olayları” ile sert bir protesto dalgası yemiş Türkiye’ye yatırım yapanları etkilemesi bu yüzden.
Sonuç olarak, demeye çalıştığım; dünya 2. Dünya savaşı sonrası düzen ile artık yönetilemeyeceği bir yere kayıyor ama köşe başını tutanlar ellerindekini güçle, savunmaya çekiliyor. Bugün başlayacak toplantıda dünyanın en zengin 20 ülkesi olan G-20 ise; bunu gündem yapmak yerine, IMF reformu ve finansal düzenlemeleri tartışmak üzere bugün toplanıyor. Ne diyeyim Allah sonumuzu hayretsin…

KAYNAK: NURİ SEVGEN