2010 BEKLENTILERI

2010 yılı 2009'a göre finansal piyasaların seyri açısından daha önemli olacak.Zira 2009'da krizden çıkış şeklinde olan konjonktüre devam edilecek mi yoksa işler kötüye mi gidecek? 2010'un birinci ve ikinci çeyreginde az çok bu sorunun cevabını alacağız. Başka bir ifadeyle, 2009'da finansal piyasalar ile krizden çıkış konjonktürü onaylanmış olup, 2010'da bu konjonktürü reel piyasalardaki talep ve şirketlerin durumları(bilançoları) belirleyecek. Bu durum da piyasalarda beklentilerin satin alınıp, haberlerin satıldığı teorisini doğrulamaktadır.

2010'da piyasalar teknik rakamları desteklemeye devam edecek ancak iyi yönlü beklentiler 2009'da satın alındıgı için, bu destek çok güçlü olmayacaktır. Bu teknik göstergelerden ise en önemlisi büyüme ve işsizlik olacaktır. Zira, işsizlik verisi lagger olarak adlandırılan tüm iyileşmeleri en geriden takip eden veridir, dolayısıyla işsizlik rakamlarındaki ciddi bir iyileşme krizin sonuna gelindiğini hatta bittiğine işaret edebilir.Tabii ki bu iyileşme aniden olmayacaktır. İyi gelecek verilerle finansal piyasalar 2010 sonu veya 2011 baslarında eski seviyelerine dönebilir. Ancak bu iyimser senaryonun karşısında bir takım riskler de var.Nedir, 2010'da piyasaları bekleyen riskler?

En önemli risk, ekonomiler sürdürülebilir bir büyümeye ulaşmadan, yani teşviklerin yardımı olmadan eski talep seviyelerine ulaşılmadan, piyasalara sürülen likiditenin hızlı çekilmesi ya da merkez bankalarının ve hükümetlerin çıkış stratejilerinde (Faiz oranlarının yeterli iyileşme olmadan artırılması) aceleci olmasıdır.

Diğer bir risk ise Amerikan dolarının değer kaybetmeye devam etmesi ve böylece yükselmiş emtia fiyatlarının daha da yükselmesiyle, para politikaları küresel anlamda sıkışacak.Global iyileşme zarar görecek ve krizden çıkış süresi uzayacak hatta doların deger kaybının beklentilerin üstünde olmasıyla çift dipli bir küresel krize yol alabiliriz.

Öte yandan, bankalar piyasaları etkileyen en önemli sektör konumundadır. Çünkü bankalar, ekonomilerin kalbidir, kalbimizin durması bizi ölüme götürdüğü gibi, bankalardaki sorunlar da tüm ekonominin akışını durdurur ve piyasaları krize sokar. Dolayısıyla, krizin başından beri Amerika'da batan bankalarin sayısı 150'ye yaklaşmış ve bu sayının halen artıyor olması, piyasaların hala krizden kurtulmamış olduğunu kanıtlar bir delildir. Batan bu bankaların çoğunun yerel bankalar olması ve büyük olmaması, piyasaların bu haberleri gözardı etmesini sağlamaktadır, lakin Lehman Brothers gibi büyük ve önemli bir bankanın bu listeye eklenmesi, iyileşme sürecinde olan piyasalara ağır bir darbe vurur ve yükselmiş piyasaları hizlıca aşağılara çekebilir.

Tabii ki, bunların hepsi birer ihtimal, kimse yarın ne olacağını bilemez fakat teknik verilerden yola çıkarak, olasılığı yüksek senaryoyu çizmemiz mümkün. İşte tam bu noktada, 2010'da gelecek olan işsizlik, büyüme, güven endeksi, stok ve satış rakamları ile doların durumu piyasaların yönünü çizecektir.

Türkiye'de ise küresel konjonktürden ayrılmadan kendi çizgisinde devam edecektir. Yani küresel piyasalardaki olumlu veya kötü seyir Türkiye için de genel trendi belirleyecek ancak diğer piyasalardan bizi ayriştıracak noktalar da olacaktır. Bunların en basında, ihracatımızın en yoğun olduğu Avrupa bölgesinin ve Euro'nun durumu etkili olacaktır. Öte yandan, Türkiye için açılımdan kaynaklanan siyasi bir gerilim ve politik sorunlar da piyasalari etkileyecektir.