Öncelikle herhangi bir parti taraftarı olmadığımı ve apolitik bir çizgide düşüncelerimi ifade edeceğimi belirtmekte fayda var.
Genelden özele giderek durumu açıklayacağım; geçtiğimiz 15 yılda Dünya ekonomisine, düşen faizler ve 2008 yılında ABD Mortgage Piyasası kaynaklı krizden dolayı sınırsız para pompalandı. Gerek FED gerekse ECB'nin bastığı paralarla krizin dibi görüldükten sonra tüm Dünya'da para bolluğu yaşandı. Basılan bu paralar gelişmekte olan ekonomilere aktı. Çünkü bildiğiniz üzere Dünya ekonomisi bir bütün, tüketim seviyesi geri kalmış ülkeler de tüketecek ki üreten ülkeler büyüsün. Ancak bu denklemde dikkat edilmesi gereken çok önemli bir nokta var; tüketen ülkeler bu tüketim sonucu cari açık veriyor mu? Bu cari açık devam edilebilir bir seviyede mi? Daha da önemlisi diğer ekonomilerden borçlandığı bu parayı yatırıma çevirebiliyor mu? Son olarak bu cari açık borçla mı dönüyor?
Türkiye için bu soruları tek tek yanıtlayalım.
2002 yılında sadece 600 milyon dolar olan cari açık şu anki seviyesiyle yıl sonunda 45 Milyar dolar gelecek gibi gözüküyor. Tabii 2001'de kriz yaşayan Türkiye'nin 2002 yılında çok ufak bir cari açık vermesi normal dolayısıyla 2003 yılındaki 7.6 milyar dolar cari açık seviyesini başlangıç alsak daha doğru olur. 7.6 milyar dolardan 45 milyar dolara yüzde 500 bir büyüme söz konusu. Aynı dönem için de toplam borç 221 milyar dolardan 533 milyar dolara, yüzde 150 artmış.
Borcun çevrilmesi konusunda bir sıkıntı gözükmese de ülkeden kaçan döviz ve bugünkü gelinen dolar kuru birçok şeyi açıklamaktadır. Bu kadar borçlanan Türkiye, bu borcun sadece çok ufak bir kısmını yatırıma dönüştürebilmiştir. Bu borçun büyük kısmı yatırıma dönüşse bile yine de sistematik bir problemi var zaten Türkiye'nin; katma değerli ürün üretememek.
Klişe olacak ama bir ipone alabilmek için bilmem kaç ton ihracat yapıyoruz. Neden Türkiye'nin bir Apple'ı, Sony'si, Gucci'si veya McDonalds'ı yok. Çünkü bunlar finansman gücünden ziyade vizyon istemektedir. Bu vizyona sahip olmak için de eğitim sisteminden başlayarak bir dolu reform yapılması gerekmektedir. ARGE'ye harcanan bütçeler artmalı ve kalifiye ara eleman yetiştirilmelidir.
Bu süreçte Türkiye'de alım gücünün ve yaşam standartının bir miktar arttığını gözlemlesek de, şu anki yaşam standartlarının çoğu borçlanmayla sağlandığı için, en ufak ekonomik sarsıntıda tüm bu rahatlığın eski günlere döneceğinden şüpheniz olmasın. Bu noktada, geçtiğimiz 14 yıllık süreçte AKP hükümetinin ekonomiye tek katkısı, daha önceki dönemlerin tersine stabil bir politik ortam yaratmasıdır. Bu azımsanacak bir katkı değildir ancak ekonomiye kendi politikalarından kaynaklı önemli bir katkı yapmadıkları da çok açık ortadadır. Bunun ötesinde tüm dünyada düşen faizlerden ve pompalanan paradan Türkiye'de payına düşeni almış ve geçici bir refaha ulaşmıştır. Düşen faizler AKP hükümetinin bir başarısı değildir. Şunu da ayrıca belirtmeliyim ki bugüne kadar hiçbir parti de bu anlamda bir reform zaten yapamamıştır. Bu reformların eğitimden başlaması gerektiği için gereken adımlar bir türlü atılamamıştır. Her dönemde farklı bir eğitim sistemi olduğu için ülkenin eğitim seviyesi yerlerdedir.
En başta söylediğim gibi tüm bunları apolitik ve tarafsız bir bakış açısıyla yazdım. Sonuç olarak, Türkiye ekonomisinin G-10' a girebilmesi için eğitimden başlayarak, ARGE'ye çok önem verilmesi ve bunların sonucu olarak vizyonlu bireylerle birlikte Türkiye'nin Dünya markaları yaratabilmesinin yolu açılacaktır. Aşağıda yıllar itibariyle Türkiye cari açık, dış ve iç borç rakamları ve de ABD'nin yıllara göre faiz seviyelerini görebilirsiniz.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder